← Kennisbank
Techniek6 juni 2026 · 3 min lezen

Wat zit er in je verdeelkast? Van differentieel tot actor

De verdeelkast is de spil van je installatie, en toch weten weinig bouwers wat er precies in zit. We lopen ze rij per rij door.

Koen
Oprichter DI-Wire

De kast is de spil van je installatie

Alles wat je in huis schakelt, beveiligt of stuurt, komt hier samen. Een goede kast is niet duurder in materiaal dan een slordige, ze is gewoon beter doordacht. En ze bepaalt hoe makkelijk je installatie over tien jaar nog uit te breiden is.

Van boven naar onder

De hoofdschakelaar. Zet je hele installatie spanningsloos. Dit is de schakelaar die je zoekt als er iets grondig misloopt.

De algemene differentieelschakelaar. Beschermt de volledige installatie tegen lekstromen en brandrisico. Deze werkt met een hogere aanspreekwaarde dan de differentieels die persoonsbeveiliging leveren.

De differentieels van 30 mA. Dit zijn de levensredders. Ze schakelen af bij een lekstroom die klein genoeg is om je hart nog niet stil te leggen. Ze zijn verplicht op de risicokringen, denk aan badkamer, wasmachine, vaatwas en droogkast, en zijn ook op andere kringen geen slecht idee.

De automaten. Eén per kring, afgestemd op de kabel die eraan hangt. Zij beveiligen de kabel tegen overbelasting en kortsluiting.

De kringen zelf. Verlichting, stopcontacten, en aparte kringen voor de grote verbruikers.

Kabel en automaat horen bij elkaar

Dit is de regel die je moet onthouden: de automaat beschermt de kabel, niet het toestel. Een dikkere kabel verdraagt meer stroom en mag dus aan een zwaardere automaat, een dunne kabel niet. In een woning zie je typisch 1,5 mm² voor verlichtingskringen en 2,5 mm² voor stopcontactkringen, elk met de bijhorende automaat.

Wie een automaat vervangt door een zwaarder exemplaar omdat hij te vaak uitvalt, verwijdert de beveiliging van zijn kabel. Dat is precies het scenario waarvoor die automaat er hangt.

Wat er bij KNX bij komt

Bij een KNX-installatie groeit je kast, want de intelligentie verhuist van je muren naar je kast:

  • Een busvoeding, die de KNX-bus voedt.
  • Schakelactoren, die kringen effectief aan- en uitschakelen.
  • Dimactoren, voor je dimbare verlichting.
  • Jaloezieactoren, voor rolluiken en screens.
  • Een IP-interface, voor bediening via app of voor de programmatie.
  • Eventueel meetmodules, voor verbruik per kring.

Elke actor heeft een aantal kanalen. Meer kringen betekent dus meer kanalen, en meer kanalen betekent meer modules. Dat is meteen de grootste kostenpost bij KNX, zie Wat kost KNX-domotica.

Hoe groot moet je kast zijn?

Groter dan je denkt. Tel je modules op, en tel daar reserve bij:

  • reserve voor latere uitbreiding: zonnepanelen, batterij, laadpaal, een extra kring in de tuin,
  • ruimte voor bekabeling, want een propvolle kast is niet meer te bedraden,
  • ruimte om te werken, ook als je met twee handen in de kast zit.

Voorzie daarom een aparte, droge en bereikbare technische ruimte, geen kastje in de gang. Zie ook Bekabeling voor KNX.

Nette opbouw is geen esthetiek

Een geordende kast met een consequente nummering:

  • versnelt je keuring,
  • maakt storingzoeken een kwestie van minuten in plaats van uren,
  • laat elke latere installateur toe je installatie te lezen,
  • voorkomt fouten bij uitbreiding.

Rommel in de kast wordt vroeg of laat rommel op je factuur.

Zie je eigen kast terwijl je tekent

In onze tool ontwerpt je verdeelbord zichzelf mee: elk punt dat je plaatst, wordt aan een kring toegewezen en vertaalt zich in automaten, differentieels en, bij KNX, in modules. Zo weet je vooraf hoe groot je kast wordt en hoeveel plaats je technische ruimte nodig heeft.

Verder lezen

Alle artikels →