KNX zelfbouw

KNX zelfbouw: zelf je
domotica leggen

Bij KNX zelfbouw doe je het fysieke werk zelf: slijpen, inbouwdozen plaatsen, buskabel trekken en toestellen aansluiten. Dat is het grootste deel van een installateursfactuur, en meteen je hele besparing.

Het denkwerk, de verdeelkast en de ETS-programmering kan je zelf doen of uitbesteden. Wij bouwen en testen die kast en verzorgen de programmering, voor zelfbouwers in Vlaanderen. Wat hieronder staat, is bruikbaar ook als je uiteindelijk niet bij ons koopt.

Teken je planWat wij overnemen
Verdeelkast voor een KNX-zelfbouwinstallatie, met gedresseerde bedrading en gelabelde modulesElke kast getest vóór levering, conform NBN EN IEC 61439
De regels

Mag je dit zelf leggen in België?

Ja. Als eigenaar mag je je eigen woning bekabelen. De installatie moet conform het AREI zijn en vóór de ingebruikname gekeurd worden door een erkend keuringsorganisme. De keurder kijkt naar je kringen, je beveiligingen, je aarding en je schema’s, niet naar de vraag wie de kabel getrokken heeft.

Twee dingen blijven buiten je bereik: de aansluiting op het distributienet en de keuring zelf. Meer daarover staat in mag je zelf je elektriciteit plaatsen en in de AREI-checklist.

De verdeelkastBedraden en testen conform NBN EN IEC 61439 is precisiewerk, en het is meteen ook wat de keurder het eerst openmaakt.
De ETS-programmeringKan je zelf leren. Doe je het niet graag, dan is dit het eerste dat je uitbesteedt, want het is het enige deel dat je later nog kan wijzigen.
De aansluiting op het netLoopt altijd via een erkend installateur. Daar bestaat geen zelfbouwvariant van.
De keuringWettelijk verplicht en altijd door een onafhankelijk erkend organisme. Jij levert de schema’s aan, zij controleren.
Materiaal

Wat heb je nodig voor een KNX-installatie?

Dit is de lijst die in zowat elk zelfbouwproject terugkomt. Hoeveel je van elk nodig hebt, volgt uit je kringenlijst: elk punt dat je apart wil sturen, kost een kanaal.

Hoe je dat allemaal naar de kast krijgt, staat in domoticabekabeling en de sterstructuur. Reken je kabellengtes uit op je plan vóór je bestelt.

Buskabel (KNX TP)De groene buskabel die elk toestel met de verdeelkast verbindt. Je legt hem in ster, niet in ring, en je houdt het tweede aderpaar vrij als reserve.
KNX-voeding met smoorspoelLevert 29 V op de bus, volledig los van je 230 V. Kies 320 of 640 mA naargelang het aantal toestellen op de lijn.
SchakelactorenDe relais die je verlichting en je stuurbare stopcontactkringen schakelen. Reken één kanaal per kring die je apart wil kunnen bedienen.
DimactorenVoor dimbare LED. Het lasttype bepaalt of je zonder flikkeren laag kan dimmen, dus kies je dimmer samen met je armaturen en niet erna.
Rolluik- en zonweringsactorenEén kanaal per rolluik of screen, op en neer samen. Automatisch sturen op zon en wind vraagt er nog een weerstation bij.
Drukknoppen of drukknopinterfacesOfwel echte KNX-drukknoppen, ofwel gewone drukknoppen op een interface achter de knop. Interfaces zijn een stuk goedkoper, KNX-knoppen geven je meer functies en een display.
IP-interface of IP-routerNodig om met ETS te programmeren en om later te koppelen aan een visualisatie of aan Home Assistant. Eén per installatie volstaat.
Budget

Wat kost KNX zelfbouw?

Zelf leggen schrapt de arbeidskost, niet de materiaalkost. Dat is de eerlijke samenvatting. Wat het bij jou wordt, hangt af van het aantal kringen en het aantal punten dat je apart wil sturen.

Wij zetten hier geen bedrag dat toch niet klopt voor jouw woning. In de plantool teken je je eigen plan en beweegt de richtprijs live mee, inclusief btw. Uitproberen kan zonder account, vanaf tien punten maak je er een gratis aan. De posten per systeem staan in wat kost domotica als je het zelf doet.

Bus en voedingBuskabel, voeding en de koppelingen. De kleinste post van de lijst, maar wel de eerste die je moet leggen.
Actoren en dimmersDe grootste post. Het aantal kanalen dat je nodig hebt volgt rechtstreeks uit je kringenlijst, dus daar stuur je je budget.
SchakelmateriaalDrukknoppen of interfaces, plus de gewone stopcontacten. Met interfaces achter klassieke knoppen hou je deze post laag.
VerdeelkastKast, rails, beveiligingen en de bedrading erin. Zelf bouwen scheelt arbeid, uitbesteden scheelt tijd en risico op de keuring.
ProgrammeringZelf doen kost je een ETS-licentie en avonden, uitbesteden kost je uren aan een tarief. Beide zijn verdedigbaar.

In zeven stappen naar je eigen KNX-installatie

Van eerste idee tot gekeurde installatie
01

Bepaal wat je wil sturen

Verlichting, rolluiken, verwarming, ventilatie, laadpaal. Alles wat je later wil sturen, moet nu een kabel krijgen.

02

Teken je plan en je kringenlijst

Per ruimte je lichtpunten, stopcontacten en schakelaars, en welke kring daarbij hoort. Dit is de basis van de rest.

03

Maak je kabelplan

Bij KNX loopt alles in ster naar de verdeelkast: geen schakeldraad in de muur meer, wel meer kabel richting de kast.

04

Trek de kabels

Slijpen, dozen zetten, kabel trekken. Fysiek werk, geen specialistenwerk, en meteen ook je grootste besparing.

05

Bouw of bestel je verdeelkast

Modules op DIN-rail, bedraden, labelen, testen. Dit is het deel waar de meeste zelfbouwers afhaken, en terecht.

06

Programmeer met ETS

Elk toestel een adres, elke knop een functie. ETS is geen programmeren maar configureren, al kost het je wel een paar avonden.

07

Laat keuren

Een erkend keuringsorganisme controleert je installatie voor de ingebruikname. Je schema’s en je kringenlijst moeten klaarliggen.

Pakket of op maat

Zelfbouwpakket of je eigen plan?

Een kant-en-klaar zelfbouwpakket is snel besteld, en dat is de winst. Het nadeel is dat het pakket vastlegt hoeveel kanalen en welke toestellen je krijgt, terwijl je kringenlijst dat hoort te bepalen. Te weinig kanalen kost je een tweede bestelling, te veel kanalen betaal je zonder ze ooit te gebruiken.

Wij werken omgekeerd: eerst je plan, dan de lijst die daaruit volgt. Dat duurt langer aan de start. Twijfel je nog tussen systemen, lees dan eerst KNX naast Niko Home Control of is KNX de investering waard. KNX is niet voor iedereen de juiste keuze.

Vier formules

Kies hoeveel je zelf doet

  • Materiaal: jij bouwt en programmeert zelf
  • Bekabelde kast: gemonteerd en getest geleverd
  • Bekabeld en geprogrammeerd: ETS erbij
  • Geplaatst: wij komen de kast hangen

De richtprijs per formule staat live in de plantool, inclusief btw.

FAQ

Vragen over KNX zelfbouw

Staat je vraag er niet bij? Stel ze gerust, je krijgt een antwoord van een mens.

KNX zelfbouw betekent dat je het fysieke werk van je domotica-installatie zelf doet: slijpen, inbouwdozen plaatsen, buskabel trekken en toestellen aansluiten. Het denkwerk, de verdeelkast en de ETS-programmering kan je zelf doen of uitbesteden. De arbeid is het grootste deel van een installateursfactuur, dus daar zit je besparing.

Wat kost jouw zelfbouwproject?

Teken je woning in de plantool en zie live je richtprijs, je materiaallijst en je kringenlijst. Gratis, met een gratis account vanaf tien punten.

Open de plantoolHou me op de hoogte